Nieuws

Rondetafelgesprek II: it’s a mens world?

Dit is het tweede en tevens laatste artikel dat geschreven is aan de hand van het Chicks on a Mission vooronderzoek. De interviews zijn afgenomen door de traineegroep van Gemeente Amsterdam. Dit keer hebben Olga Zegers, Maartje Weijers, Jojanneke van der Veer, Eelko Anceaux en Susanne van Maanen het over de (onder)vertegenwoordiging van vrouwen in het nachtleven, rolmodellen, en wat we kunnen doen om meer vrouwen achter de draaitafels te krijgen.

Er staan maar weinig vrouwen op de Nederlandse dancefestivals, concludeert NOSop3 na eigen onderzoek. Van de tien invloedrijkste dancefestivals in Nederland bestaat gemiddeld genomen nog geen 10 procent van de programmering uit vrouwen. Festivals als Dekmantel (19,8 procent) en Awakenings (16,8 procent) scoren bovengemiddeld, terwijl Extrema Outdoor (4,6 procent) en Dance Valley (1,9 procent) relatief weinig ruimte geven aan draaiende vrouwen.

Hoe komt dat? Vaak wordt het argument gebruikt dat er te weinig vrouwen zijn die draaien. Onzin, volgens Olga Zegers, die  in een breed aantal functies al meer dan 25 jaar werkzaam in de muziekindustrie, “al zijn er wel een stuk minder vrouwelijke dj’s dan mannen.”

Van 2000 tot 2016 was Zegers verantwoordelijk voor het muzikaal beleid van ID&T/SFX waar ze line-ups creëerde voor internationale festivals als Mysteryland en Sensation. Tegenwoordig werkt ze aan het Smirnoff Sound Collective project waarmee ze opkomend talent begeleidt.

Top dj’s

Volgens Zegers weegt de populariteit van een dj bij veel programmeurs zwaar mee in het maakproces van een line-up. “Zij letten er vooral op wie ze moeten boeken zodat hun zaal volstroomt. En er zijn veel meer mannelijke ‘top dj’s’ dan vrouwen.”

Het aantal vrouwen dat wordt aangemerkt als top dj is schaars, heel schaars. Wanneer je de DJ Mag Top 100 en de Resident Advisor Top 100 erbij pakt, valt op dat in beide populariteitslijsten vrouwen zwaar ondervertegenwoordigd zijn. Respectievelijk staan er slechts twee en acht vrouwen in de lijst.

In 2011 uitte journalist Hanna Hanra, zelf ook actief als dj, in The Guardian kritiek op het feit dat de jaarlijkse DJ Mag Top 100 sinds 2007 elk jaar maar één vrouw telde.

Nu is het misschien wat vreemd om je op te winden over iets grilligs als gebrek aan diversiteit in een populariteitspoll — maar het maakt deel uit van een groter probleem. In het artikel wordt het gegeven als haakje gebruikt om schadelijkere problemen aan te kaarten, zoals het bias rondom vrouwen in de muziekindustrie hangt. Zo bestaat nog vaak het vooroordeel dat vrouwen niet kunnen draaien.

“Als vrouwen zich vaak achtergesteld voelen komt dat naar mijn idee vooral omdat zij zich ernaar gedragen”

Harder bewijzen

“Je moet je als vrouw in deze branche vaak tien keer harder bewijzen,” zegt Jojanneke van der Veer. Onder haar alias Wannabeastar heeft zij bekendheid verworven als performer, zangeres en dj. Inmiddels is ze ruim tien jaar actief in het vak. “Het is echt aanpakken in het nachtleven. Ik moet vaak eerst hoog van de toren blazen voordat ik serieus genomen wordt. Eerst krijg je tegengas en daarna krijg ik pas mijn zin.”

Zegers herkent de weerstand die Van der Veer omschrijft. “Vroeger werkten er veel vrouwen aan feesten en bij evenementenbureau’s. Ik heb het gevoel hoe groter de feesten, hoe meer poen er te verdienen valt, hoe meer mannen zich ermee bemoeien. Ik heb mijn stem moeten laten horen om hetzelfde te krijgen als de mannen die in een lagere positie zaten dan ik. Vrouwen moeten harder dan mannen werken in dit wereldje. Dat heeft mij erg gefrustreerd.”

Toch deelt niet iedereen aan tafel dezelfde ervaringen. Susanne van Maanen organiseert sinds 2012 het populaire 24+ feest komm schon Alter. Met de discussie rondom seksisme heeft zij niet zoveel, maar ze vindt het onderwerp “belangrijk genoeg” om erover aan tafel te zitten. Haar standpunt is duidelijk: “Als vrouwen zich vaak achtergesteld voelen komt dat naar mijn idee vooral omdat zij zich ernaar gedragen.”

Volgens Van Maanen is het logisch dat haar branch een mannenbolwerk is. Over het algemeen vinden zij ‘het wereldje’ veel interessanter. “Net zoals dat er bij de kinderopvang meer vrouwen werken dan mannen. Het is een gegeven,” stelt ze.

Mannenstop

Eelco Anceaux, de enige man aan tafel, erkent dat er een probleem is met de verhouding man/vrouw in het nachtleven. Anceaux is een van de initiatiefnemers van De Marktkantine. Anceaux vertelt dat zijn zakerpartners alleen maar mannen zijn. Daarom geldt er aan de top van de Amsterdamse club sindskort een ‘mannenstop’.

Van Maanen verbaast zich over deze vorm van positieve discriminatie. “Wat is de reden dat je alleen nog maar vrouwen aanneemt? Omdat je vindt dat je een vrouw nodig hebt voor de sfeer of heb je andere redenen?”

“Het is belangrijk voor de energie en de vibe van de onderneming,” verantwoord Anceaux de beslissing, “als je met alleen maar mannen bent, negeer je veel zaken die van belang zijn.”

Maartje Weijers vindt een mannenstop geen slecht idee. Zelf is ze gewend om in team met voornamelijk mannen te werken, daarin mist ze weleens de ‘vrouwelijke energie’.

Weijers is werkzaam als marketeer bij Boomerang. In het verleden deed ze de PR en communicatie van o.a. club NYX en AIR. “Ik heb jarenlang voor club AIR gewerkt en dat is echt een mannenbedrijf. Tijdens het vergaderen was het echt een alfamannetjes-sfeer,” vertelt ze terwijl ze als een gorilla met haar vuisten op d’r borst slaat, “je moet daar wel tegen zijn als je als vrouw in deze business wilt werken.”

Het initiatief om diversiteitsprobleem aan te pakken moet uit de branch zelf komen, stelt Weijers. “Zoals dat Eelko ziet dat er veel mannen in zijn club werken en zélf voor verandering wilt zorgen. Het is niet de bedoeling dat de gemeente je dwingt om vrouwen aan te nemen.”

Al kan de gemeente volgens Weijers wel haar steentje bijdragen. “Ik ben lid van het vrouwennetwerk Chick in Bizz. Wat zou ik het leuk vinden als de gemeente zich afvraagt wat ze kunnen doen om bij dat soort initiatieven aan te haken,” vertelt ze. “Wij hebben onderling bijvoorbeeld veel aan dat netwerk. Als er een nieuwe baan vrijkomt, dan gooien we het in de groep en op die manier ontstaat er een netwerk. Maar we hebben het ook over het feit dat we soms last hebben van mannen in de scene, daar steken we dan een dikke midel vinger naar op.”

“Mannen voelen zich in dit wereldje vaak stoer en doen een beetje tof, ik gebruik dat in mijn voordeel”

Van Maanen valt in: “Dat vind ik nou echt zo’n typisch voorbeeld. Waar is dat voor nodig? Juist van die vooroordelen wordt ik recalcitrant, ik wil dan het tegendeel bewijzen. Mannen voelen zich in dit wereldje vaak stoer en doen een beetje tof, ik gebruik dat in mijn voordeel.”

Weijers: “Ja, maar ze denken soms ook: wat weet Susanne nou van muziek.”

Van Maanen: “Ik krijg energie als mannen zo denken.”

Weijers: “Jij kan er goed mee omgaan en je krijgt er energie van, maar als je nieuw in deze business bent kan het heftig zijn. Daarom denk ik dat zo’n netwerk als Chicks in de Bizz goed is, omdat er veel verschillende soorten verbonden zijn aan het netwerk. We kunnen elkaar op die manier helpen. Soms heb je iemand nodig.

Ik vond het ook wel iets typisch toen ik er net over hoorde, maar nu vind ik het heel goed en cool. En ik vind het ook goed dat jij die vooroordelen juist als trigger ziet om jezelf te bewijzen. Maar de vraag is of er een structurele ongelijkheid is in deze branche. Ik vind het moeilijk helder te zien, omdat ik er twee keer hard én met een gestrekt been in ga.

Het nachtleven is een vrij liberale branche. Kijk maar naar Susanne en hoe zij komm schon Alter heeft opgezet. Ik denk dat er veel kansen zijn voor vrouwen met toffe ideeën, maar ik heb ook veel voorbeelden gehoord van vrouwelijk dj’s en programmeurs die niet worden teruggebeld of niet worden geboekt. Veel vriendinnen die serieuze house dj’s zijn krijgen soms een mail dat ze naar hun gig wel iets leuks aan moeten trekken.”

“Onder mannen heerst er meer een groepscultuur. Vrouwen zouden meer hun handen ineen kunnen slaan”

Support

Olga Zegers heeft in haar tijd bij ID&T geprobeerd om vrouwelijke artiesten een platform te geven. Het valt haar op dat vrouwelijke dj’s vaak geen support krijgen. “Ze worden sneller afgebrand door mannelijke collega’s met opmerkingen als dat zij ‘vast niet haar eigen muziek maakt’. Maar het zou ook goed zijn als er onderling meer steun zou zijn. Onder mannen heerst er meer een groepscultuur. Vrouwen zouden meer hun handen ineen kunnen slaan.”

Hoe krijgen we meer vrouwen op het programma? “Zorg voor meer inspirerende vrouwelijke rolvoorbeelden,” roept Zegers, “Zorg dat jongeren al vroeg zien wat er mogelijk is. Zorg dat ze op jonge leeftijd in aanraking komen met vrouwelijke dj’s en geef ze de mogelijkheid om ook zelf te experimenteren met produceren.”

Ook noemt ze de rol van de media belangrijk. “Vakbladen zouden bijvoorbeeld meer aandacht moeten besteden aan vrouwelijke dj’s.”